خودارضایی (جلق زدن) به هرگونه دستکاری عمدی، مالش و فشار بر اندام های آمیزشی و پستان ها که به منظور تحریک، کسب لذت بخشی و اطفای شهوت انجام شود، اطلاق می گردد.

مقالات بسیاری در مورد خود ارضایی نوشته شده است. درگیری های زیادی در این زمینه وجود دارد. افراد زیادی نظر می دهند و شدت محکومیت بسیار بالاست. به صراحت اعلام می شود که این کار بسیار کثیفی است و هیچ حیوانی آن را انجام نمی دهد! بعضی ها در جواب مثال می آورند فلان گونه میمون ها این کار را انجام می دهند! کار انسان به جایی رسیده که اکنون برای تفسیر حرکات خود به حیوان ها رجوع می کند!
به گزارش مجله پزشکی دکتر سلام، نوشته های نادرست سبب شده است که طی قرون متمادی، جلق به عنوان یکی از پلیدترین رفتارهای آدمیان شناخته شود و هزاران گونه بیماری و گرفتاری از این بی اطلاعی و نااندیشمندی حاصل آید.
از بررسی حاصل مطالعات آمارگران بزرگ جهان به نتیجه می رسیم که بیش از ۹۰ درصد مردان و ۷۰ درصد زنان در مرحله ای از دوران زندگی خود جلق می زنند. در کلینیک های راهنمای اطفال، طی مصاحبه هایی که با اولیای اطفال به عمل آمده، معلوم شده است که بیش از ۷۵ درصد مادران، کودکان خود را از خاطرات جلق آگاه کرده و آنان را تهدیده نموده اند و همین تهدیدهاست که بچه ها را به وحشت می اندازد و اثرات نامطلوب روانی در ایشان ایجاد می کند.
بنابراین روش برخورد با این موضوع از طرف والدین از مباحث اصلی بهداشت جنسی است.
شیوع نسبی – آمارهای مختلف نشان می دهد که جلق یکی از راه های عمده تخلیه جنسی در انسان است و تقریبا همگان در دوره ای از زندگانی خود جلق می زنند.
جلق (با انگیزه جنسی) در پسران از حدود سن بلوغ آغاز می شود و تا ۲۱ سالگی یعنی تا پایان دوره دوم بلوغ به تدریج زیادتر می شود و از آن پس بر حسب شرایط اجتماعی فرد و تماس او با افراد جنس مخالف تفاوت می کند ولی به هر حال ازدواج و تماس همیشگی با جنس مخالف دلیل آن نیست که شخص، دیگر جلق نزند. چه بسیار مردان و زنانی که در مواقع خصوصی برای کاهش تنش های جنسی اجبارا جلق می زنند (مثلا در موارد حاملگی زن یا بستری بودن مرد و یا هنگامی که یکی از دو زوج از نظر جنسی نیرومندتر و پاسخگوتر از دیگری است). دفعات جلق در مواقع مختلف متفاوت است. در نیمه دوم دوران بلوغ پسرها بطور متوسط ۱ تا ۴ بار در هفته جلق می زنند و البته ارقام خیلی سنگین مانند ۵ تا ۱۰ بار در روز هم ملاحظه می شود. جلق در جوانان گاه ۹۰ درصد از راه های تخلیه جنسی را تشکیل می دهد.
در مورد میزان شیوع جلق در دختران و زنان آمار چندان قاطعی در دست نیست و آنچه که مسلم است آنست که جلق در دختران کمتر از پسران است و دفعات انجام آن نیز کمتر است. از نظر سنی، شیوع آن در حدود ۱۵ سالگی (یکی دو سال پس از وقوع نخستین قاعدگی) است و به نظر نمی رسد که روز انجام آن با وقوع قاعدگی و تخمک گذاری وابسته باشد (برخلاف بالغان). بطور کلی دختران در ماه یکی دوبار بیشتر جلق نمی زنند ولی گاه به ارقامی چون ۱۰ تا ۲۰ بار در هفته برخورد می شود.
آمارگران، جملگی اشاره کرده اند که دختران در مورد جلق کمتر با ما سخن می گویند، آنان از پاسخ گفتن و توضیح دادن در مورد معاشقه ها، نزدیکی، حتی تماس با حیوانات و غیره سر باز نمی زنند لیکن حاضر نیستند در مورد جلق سخنی بگویند. به همین سبب است که رقم دقیقی در مورد میزان شیوع جلق در دختران نمی توان اظهار کرد.
خودارضایی تحت تاثیر مسائل فرهنگی، دینی، اجتماعی و فردی دچار نابسامانی هایی در این زمینه گردیده. بطور کلی کودک از ابتدا شدیدا تحت تاثیر فشار مستقیم والدین خود قرار می گیرد. چه در زمانی که بطور ساده و از روی کنجکاوی، برای شناسایی اندام های بدن خود به آن ها دست می زند و چه در زمانی که بزرگتر شده و در ضمیر شخصی خود بدنبال حل معمای آفرینش و جنسیت است، و چه در وقتی که بالغ شده و تحت تحریکات جنسی بسر می برد. والدین به هیچ عنوان با این مسائل مصورت ساده نگاه نمی کنند و عادت دارند بی مورد همه چیز را در کثیف ترین وضعیت موجود آن در نظر بگیرند! به هر جهت کودک در خارج از خانه همه چیز می آموزد و هرگز خود را معطل فیلتر خانواده نمی کند. البته اصلا عنوان نمی کنیم که حریم رفتاری خانوادگی شکسته گردد و همه چیز بصورت عریان در آن به تصویر کشیده گردد. از سوی دیگر کودک در حین بزرگ شدن شدیدا تحت تاثیر تحریم آگاهی های جنسی قرار می گیرد و در نتیجه هر اطلاعاتی را که پیدا می کند جذب می کند و بسته به اقتضای سن خود و همچنین شکل خانواده و علایق و مسائل اعتقادی آن ها را باور، جمع بندی و یا مردود و غیر عملی می پندارد. بسته به میزان قدرت و بزرگی منبعی که آن ها را در می یابد تاثیر حرف ها در وی تشدید و یا تضعیف می گردد. اطلاعات صحیح به هیچ وجه به وی نمی رسد و کودک ناچارا زیر فیلتر اطلاعاتی چیزهایی را دنبال می کند و می خواند. چیزهایی که مسلما تحت این شرایط می تواند بسیار غیر واقعی تر از حقیقت باشد. از سوی دیگر چون این اعمال غیر معمول همواره بشدت مورد شماتت قرار گرفته کلا این قبیل کارها شکل قابل ارائه ای ندارند. حال با نفوذ تربیت های اخلاقی و چیزهای درگر هیولایی از مشکل برای فرد ترسیم می گردد که حذف آن از مغز غیر ممکن است. همیشه گاهی در بحث ها از افراد می پرسیم آیا حاضرید در یک دشت، در شب، در زیر باران و رعد و برق خود ارضایی کنید؟ افراد ترجیحا به خاطر اینکه فکر می کنند، این یک کار کثیف و غیر اخلاقی است، احتمالی از مجازات و اصابت یک صاعقه آسمانی را نیز در ذهن خود بررسی می کنند!! افراد همواره بر چیزی که صورت مشخصی ندارد را با درستی و نادرستی مقایسه می کنند و طبیعتا این مسئله با خوب و بد و عذاب و پاداش نیز جوش می خورد و نتیجه معلوم است! احساس گناه، اینکه من با دیگران فرق دارم، حس اینکه فرد از خودش بدش بیاید، اینکه خود را ضعیف احساس کند و همه جور حس نامربوط دیگری به وی هجوم خواهد آورد و روحیه نرم آدمیزاد را همچون سیلابی از نابسامانی ها مورد تاخت و تاز قرار می دهد…
این رفتار چون با تولید مثل منافات دارد، در مکاتب مذهبی گوناگون ناپسند و گناه آمیز است ولی از این گذشته به سبب های دیگری نیز این رفتار را زیان آور دانسته اند از جمله آنکه به گمان گروهی، افرادی که بدون رسیدن به اوج لذت جنسی مدتی طولانی به حالت تحریک شده می مانند، به پرخونی اندامهای آمیزشی درونی دچار می شوند و صرفنظر از آنکه نشانه های بیمار گونه ای چون کمردرد (در خانم ها) و بزرگی غده پروستات (در مردان) پیدا می شود، در زندگی زناشویی نیز گاه از نظر دست یافتن به اوج لذت جنسی دچار اشکال می گردند. گاه این فعالیت در مرد جنبه عادتی پیدا می کند و اعتیاد به آن فرد را در شمار منحرفین جنسی قرار می دهد و گاه دیده شده است که فرد ترس از نزدیکی پیدا می کند و تنها به معاشقه های سطحی می پردازد.
گروهی آنچنان به هنگام انجام این فعالیت ها در هیجان می مانند که به زخم معده و فشار خون و امثال آن دچار می شوند (اما این نظر مورد تایید همگان نیست و گروهی اینگونه ناراحتی را به بیماری های روانی – تنی دیگر وابسته می دانند).

عوارض حاصل از روش نادرست جلق

گاهگاه فروکردن افزارهای گوناگون در مهبل برای ادرار، در دختران سبب پاره شدن میزراه، وارد شدن جسم خارجی در مثانه و ایجاد آماس یا خونروی در آن می گردد و چه بسا که عفونت نیز بر آن افزوده می شود و یا گاه پرده بکارت پاره می شود و گرفتاری های اجتماعی و حقوقی به بار می آورد. ایجاد ضایعه در میزراه به سبب فرو کردن اجسام مختلف در آن، نزد پسران عارضه شایعی نیست ولی دیده شده است که فردی به هنگام جلق آنچنان با آلت به خشونت رفتار کرده و آنرا فشار و پیچ و تاب داده است که پارگی میزراه یا ترکیدن اجسام غاری روی داده و به ناتوانی جنسی پایدار دچار آمده است.
یکی از عوارضی که همیشه مورد بحث بوده است، مسئله پرخونی اندام های لگنی به سبب جلق های ناکامل در دختران و پسران است. گروهی از پسران (و به میزان کمتری دختران) تصور می کنند که با جلق، منی که آب حیات و مایه نیروی آدمی است از دست می رود و خوبست که پیش از رسیدن به اوج لذت جنسی و وقوع انزال، از ادامه عمل خودداری شود و آب حیات هدر نگردد. بیشتر کارشناسان معتقدند که در این موارد، در اندام های ناحیه لگن پر خونی پیدا می شود و این پرخونی ممکن است باعث بزرگ شدگی پروستات و کیسه های منی در مرد و دردکمر در زنان می گردد.
نکته مهم از نظر بهداشتی اینست که عوارض استمناء بیشتر به کشمکش های روانی آن مربوط می شود. مثلا وقتی یک جوان جلق را باعث کوری و دیوانگی و غیره بداند، هربار که به این کار مبادرت می کند خود را حقیر و گناهکار می داند و این احساس بصورت دائمی موجب اختلالاتی در طرز تفکر او خواهد داشت. بنابراین آموزش بهداشت جنسی در این مقطع از طرف پزشکان و متخصصان مربوط حائز اهمیت است.